Skąd wziąć pieniądze na startup?

Poradnik finansowania dla rozpoczynających działalność

Rozpoczęcie własnej działalności to marzenie wielu osób. Jednak jednym z największych wyzwań na początku drogi przedsiębiorcy jest zdobycie kapitału na start. W tym artykule podpowiemy skąd wziąć pieniądze na startup, przedstawiając przykładowe możliwości znalezienia źródła finansowania dla naszego pomysłu wraz z ich plusami i minusami.

---

1. Oszczędności – pierwsze źródło finansowania startupu

Najbardziej oczywistym i przeważnie najbezpieczniejszym źródłem finansowania startupu są własne oszczędności. Brak ryzyka przy finansowaniu startupu z własnych – lub rodzinnych – oszczędności wiąże się z tym, że pozwala to uniknąć ewentualnych długów, problemów z płynnością finansową i pozbawia nas presji ze strony zewnętrznych inwestorów.

Zalety finansowania z oszczędności:

• Pełna kontrola nad przedsięwzięciem – nikt nie wmiesza się w plany i kierunki rozwoju, jak to bywa przy inwestorach zainteresowanych stopą zwrotu z inwestycji
• Brak konieczności dzielenia się zyskami – co wiąże się z punktem poprzednim

Wady takiego finansowania:

• Ryzyko utraty całego kapitału
• Ograniczony budżet rozwoju

Co to oznacza w praktyce? Ryzykujemy naszym majątkiem ,a nie zawsze da się od razu zarobić. Pomimo tego – jeśli posiadasz oszczędności, które możesz zainwestować bez narażania się na finansowe problemy – to dobry pomysł na start.

---

2. Rodzina i znajomi – finansowanie z pomocą najbliższego otoczenia

Po oszczędnościach – jeśli ich nie wystarczy –  kolejnym krokiem jest przeważnie zwrócenie się o pomoc pieniężną do rodziny lub przyjaciół. Może jakaś pożyczka od wujka?  To rozwiązanie może być szybkie i elastyczne, ale wiąże się z ryzykiem komplikacji rodzinnych i towarzyskich.

Zalety:

• Brak formalności – wujek czy dziadek nie wymaga zaświadczeń
• Często niskie lub zerowe oprocentowanie. Chociaż nieraz lepiej umówić się na procent, aby rodzina nie żałowała swojej decyzji wypominając nam przy każdym spotkaniu rodzinnym.

Wady:

• Możliwość powstania niepotrzebnych napięć w stosunkach z rodziną i sytuacji konfliktowych
• Brak profesjonalnej oceny ryzyka – to tylko w banku?

Warto spisać umowę pożyczki, by jasno określić zasady pożyczki i uniknąć nieporozumień. Dodajmy, że ze znajomymi może to być przysłowiowy gwóźdź do trumny naszej przyjaźni, więc warto rozważyć za i przeciw.

---

3. Dotacje i programy rządowe finansowe

Polski rząd oferuje wiele możliwości wsparcia pieniędzmi dla młodych przedsiębiorców, np. dotacje z Urzędu Pracy, PARP, mamy też fundusze unijne i norweskie. Przeważnie nie wymagają one zwrotu, ale wiążą się z formalnościami. Należy dokładnie przeczytać regulamin i zasady przyznawania pomocy pieniężnej, aby nie spotkać się z sytuacją konieczności zwrotu otrzymanych środków – z powodu jakichś uchybień formalnych czy niedotrzymania „wydumanych” warunków. Czy też po prostu przeoczenia obowiązującego w danym programie pomocowym terminu. W przypadku dotacji unijnych są to przeważnie programy celowe, trzeba spełnić wszystkie warunki, uzyskać zatwierdzenie formalne a potem merytoryczne. Plusem może być możliwość wypłacania pensji dla osoby prowadzącej projekt unijny. Pomocne może być skorzystanie z tłumaczeń finansowych, jeśli środki pochodzą z funduszy zagranicznych.

Zobacz też: Startup Booster Poland – oferta dla startupów na stronie PARP

Plusy dotacji dla startup-u:

• Brak konieczności zwrotu środków pochodzących z finansowania
• Często bywają dostępne na dobrych warunkach dla początkujących (którzy nigdy nie prowadzili firmy)

Minusy dotacji :

• Złożone procedury aplikacyjne, jak wyżej, można wejść na minę
• Długi czas oczekiwania na decyzję, jeszcze dłuższy czas oczekiwania na zwrot w przypadku wyłożenia środków własnych. Obecnie należy dobrze to rozważyć, wobec wysokiego deficytu.

Trzeba: po pierwsze – śledzić aktualne programy i konkursy – gdzie pojawiają się nowe możliwości finansowania, po drugie – być formalnie w zgodzie z regulaminami – po trzecie – uwaga na słaby stan finansów państwa pod rządami PO, można się przeliczyć licząc na szybką wypłatę środków.

4. Inwestor prywatny – anioł biznesu

Inwestorzy prywatni (ang. business angels) to osoby dysponujące kapitałem, które inwestują w obiecujące startupy w zamian za udziały w nich. Zobacz jedną z propozycji na stronie : COBIN Angels

Zalety takiego finansowania:

• Doświadczony inwestor może nam pomóc ocenić szanse, plusy i minusy projektu
• Możliwość wsparcia merytorycznego – co się wiąże z poprzednim – nikt nie chce wchodzić z pieniędzmi w nierokującą inwestycję

Wady finasowania inwestorskiego:

• Oddanie części udziałów w naszym projekcie
• Możliwa ingerencja w decyzje biznesowe

Aby przyciągnąć anioła biznesu, przygotuj profesjonalny pitch deck i przemyślany model biznesowy.

Co to jest pitch deck?

Pitch deck to krótka, zazwyczaj 10-20 slajdowa prezentacja, która ma na celu przekonanie inwestorów, klientów lub partnerów biznesowych do wsparcia danego projektu, produktu lub firmy. Jest to narzędzie, które w zwięzły sposób przedstawia najważniejsze aspekty biznesu, takie jak problem, rozwiązanie, model biznesowy, zespół i plany finansowe

5. Fundusze Venture Capital

Dla startupów z dużym potencjałem skalowania, atrakcyjną opcją są fundusze VC. Inwestują one większe kwoty, ale oczekują dynamicznego wzrostu i znaczących udziałów. Co to oznacza w praktyce? Jeśli przewidujemy, że z małego projekciku możemy szybko rozwinąć się w dużą działalność – np. zaczniemy produkcję wielkoseryjną naszego drona czy robota.

Zalety finasowania z VC:

• Duży kapitał na rozwój
• Dostęp do sieci kontaktów – to może pomóc przyspieszyć rozwój

Wady finasowania z VC:

• Wysokie oczekiwania inwestorów, podobnie jak z inwestorem prywatnym
• Presja na szybki zwrot z inwestycji

To rozwiązanie sprawdzi się dla startupów z sektora technologicznego, które szybko zdobywają rynek, a którym brakuje środków lub w pewnym momencie może ich nie wystarczyć.

6. Crowdfunding – finansowanie społecznościowe

To stosunkowo nowa forma finasowania, która pojawiła się w naszym kraju, a jej szybki rozwój zapewnił Internet. Platformy webowe, takie jak Kickstarter, Zrzutka.pl czy Wspieram.to, pozwalają zebrać środki od społeczności w zamian za nagrody lub udziały (tzw. equity crowdfunding). Złośliwi mogą to określić jako żebractwo przez Internet. Nie mają racji, tu jest praca, pomysł i zapał to jego zrealizowania poprzez pracę i wysiłek z pomocą cudzego kapitału. Piszemy tutaj o Crowdfundingu

Plusy takiego rozwiązania:

• Test rynku przed produkcją
• Budowanie społeczności wokół marki, od razu się tworzy produkt lub usługa wraz ze społecznością odbiorców – rewelacja.

Minusy platform Crowdfunding:

• Konieczność skutecznej kampanii marketingowej
• Brak gwarancji sukcesu zbiórki, wątpliwości może budzić wiarygodność celu finansowania, więc trzeba dobrze przekonać społeczność do pomysłu i swojej osoby!

Dobry pomysł, atrakcyjna prezentacja i aktywność w mediach społecznościowych to klucz do sukcesu w crowdfundingu. Uwiarygodnienie pomysłu i przedstawienie siebie w dobrym świetle jako osoby odpowiedzialnej, która nie porzuci projektu po otrzymaniu pierwszych wpłat – to też będzie ważne.

7. Kredyt dla firm lub leasing

Ostatnia możliwość, którą przedstawiamy w niniejszym opracowaniu, bo może najtrudniejsza albo obciążona najwyższymi dodatkowymi kosztami (prowizja, odsetki) . Dla niektórych startupów jedynym rozwiązaniem może być finansowanie prze bank – np. poprzez kredyt inwestycyjny lub leasing na sprzęt.

Zalety:

• Jasne warunki finansowe
• Możliwość budowania historii kredytowej

Wady:

• Wymagania dotyczące zdolności kredytowej
• Konieczność spłaty  – niezależnie od powodzenia naszego projektu

Rzecz jasna, dobrze przygotowany biznesplan zwiększa szansę na pozytywną decyzję kredytową. Bank ma swoje racje oceniając realnie możliwość spłaty, zabezpieczając i siebie i kredytobiorcę przed niespłaceniem kredytu.

Czas na małe podsumowanie: Jak zdobyć pieniądze na startup?

Pytanie Skąd wziąć pieniądze na startup? – posiada wiele możliwych odpowiedzi. Sposobów finansowania jest wiele – od własnych środków, przez inwestorów, aż po wsparcie publiczne – i trudno jest znaleźć jedno rozwiązanie dla każdego projektu. Kluczowe jest dobranie odpowiedniego źródła do etapu rozwoju firmy i rodzaju działalności.

Najważniejsze kroki – niezależnie od sposobu finansowania:

• Oceń, ile środków potrzebujesz
• Sprawdź wszystkie dostępne źródła (wybierz najdogodniejsze)
• Przygotuj profesjonalny biznesplan (nawet wuj może go chcieć zobaczyć)
• Buduj wiarygodność i sieć kontaktów (vide: crowdfunding)

Dobrze przemyślana strategia finansowania to jeden z filarów udanego prowadzenia startupu. Warto zauważyć, że nie zawsze będziesz potrzebować milionów – często, do przeprowadzenia startupu –  wystarczy kilka tysięcy złotych i dużo determinacji, by uczynić ten pierwszy krok.

Zobacz też artykuł o konkursach dla Startupów – w kontekście finansowania pomysłu